Tante

Een bijeenkomst. Neven en nichten, een enkele oom of tante. Twee achternichtjes. Aangetrouwd beschouw ik in dit geval maar als neef of nicht.
Foto's, daar ging het om. Foto's uit de albums van een tante die overleden was. Was. Ja, dat vind ik prettiger, was. Zeker na zo'n bijeenkomst, dan komt ze ineens wel weer heel erg dichtbij. Op de terugweg heb ik hele gesprekken met haar gevoerd. Doe ik nog wel.
Albums, echte fotoalbums. En plakboeken, waar de foto's ook flink vast in zaten opgeplakt. Fotolijm bestond nog niet. Of misschien ook wel, maar het was geen tijd dat mensen twee of meer soorten lijm in huis hadden. Of als er al een tweede soort was dan was die voor reparaties, klussen in huis.
Foto's... Het waren er veel. Erg veel. En onze tante had ook van alles bewaard dat daar tussenin paste. Ook een beeld gaf van wat er gebeurd was, uitnodigingen om een huwelijk bij te wonen, dankzeggingen, overlijdensbrieven, krantenberichten waarin familie of bekenden in voorkwamen. En dat waren er nogal wat. De familie was groot, en ze deed werk, als wijkverpleegkundige, waarbij ze ook veel andere mensen leerde kennen. Folders of ansichtkaarten van hotels waar ze verbleven had.
En bij veel van de foto's (bij allemaal?) onderschriften, commentaar, uitleg. Vaak op een onschuldige manier grappig. Bedoeld grappig, dat wel, maar toch... nergens ongeduld, nergens een voorafschaduwing van humeurige bedenkingen, ongemak, onbegrip. Liefdevol, zonder meer.
Er steeg langzamerhand een beeld op uit al die boeken, een ander beeld dan wat de meesten van ons hadden. Tante was geliefd, maar ook behoorlijk moeilijk. Hard voor zichzelf, eenzelvig, zo leek het. Zo had het geleken.
Tante had alles geboekstaafd en uit alles wat ingeplakt, bewaard was kwam een wijde blik naar voren, een veel wijdere blik dan we van haar kenden. Het was een brede samenvatting van alles wat ze was tegengekomen, op een of andere manier belangrijk voor haar geweest was. En er sprak een soms vrolijke, altijd lichte toon uit de kleine commentaren. En vooral een liefde voor de mensen die ze gekend had, haar gekend hadden.

En ook vanavond dansen de vliegjes

En ook vanavond dansen de vliegjes,
hier onder de boom, in het niet eens zo late avondlicht.
Vanmorgen zong de merel.

Hier tegenover zitten er nu twee
op de nok, koppen naar elkaar gericht.
De staart van de een is wat dikker, breder uitgezet.
En samen vliegen ze op.

Die lezen geen krant, hebben geen weet,
geen Facebook, niks.

Klokgelui, nee, carillonspel.

Buurman beklimt met kleine jongen op z’n arm
de trap, op 1-hoog hebben ze volgens mij
toilet, slaapkamers misschien. Weet dat niet, zie alleen gordijn,
en die trap waarop af en toe iemand verschijnt.

Er is een straaljager overgevlogen, die heb ik dan gemist.
Rechts ook nog eentje. Nee, die vliegt nog,
is nog bezig zijn spoor te trekken in de lucht.

Klokgelui, nu wel. Ik kan er ook niks aan doen.

Het is nog veel te vroeg.

Nog veel te vroeg voor was.
Dat hadden ze niet moeten doen.
Ik was gewoon de krant aan het lezen
en ik vond het leuk je foto te zien.
Goede foto, goede kop, kleur ook nog.

Zullen we het daar op houden, kleur?
En licht? En weer waarbij je buiten kunt zitten?

Een aangename avond op het balkon.

Geen was, geen verleden tijd.

Vanavond niet.

1 april 2014

Gemeenteraadsverkiezing: opkomst Leiden 119,2%

Was rond 10 voor 9 vanavond stemmer 2224 in het bureau. Daarnaast waren er 106 stemmen per volmacht uitgebracht. 2330 stemmen. Achter mij schoven nog steeds mensen aan en op het stationsplein zag ik, toen ik weer buiten kwam, nog enkele mensen naderen met stempas en paspoort al in de hand. Dat konden er wel eens 2350 worden vanavond. Maar ook zonder gespeculeer, 2330 is een mooi aantal.

Dat vermenigvuldigt met het aantal stembureaus in mijn gemeente (62) leert dat er in Leiden, tien minuten voor de sluiting van de stembureaus, zo'n 144460 stemmen zijn uitgebracht. Het valt hier dus wel mee met die lage opkomst.

Vrede is kijken naar vliegjes in het zonlicht

Heb één bloemlezing die door Hans Groenewegen is samengesteld, de titel daarvan ´Vrede is eten met muziek´ is naar een gedicht van Lucebert. Vorige week op het stukje lopen naar mijn werk, over een Amsterdamse gracht, zag ik in gedachten opeens het gezicht van Hans Groenewegen voor me. `Aardige man` dacht ik. Dat denk ik bijna altijd als ik aan Hans Groenewegen denk. Die kwalificatie kan ook nog alle kanten op, bij hem gaat het om waardering, grote, stille waardering. Instemming.
Op mijn werk, dezelfde dag of een dag erna, sla ik de nieuwe Awater open en lees dat Hans ernstig ziek is, aan zijn laatste dagen bezig is.


Sinds ik het cameraatje heb waarmee ik dit soort filmpjes maak, filmpjes waarin heel weinig gebeurt, je de wind wat afgewaaide bloesemblaadjes heen en weer ziet bewegen, je een fietser of voetganger voorbij hoort komen terwijl je naar die bloesemblaadjes kijkt, sinds ik dit soort piepkleine filmpjes maak komt de naam van Hans zijn bloemlezing weleens in me boven: ´Vrede is eten met muziek´. Vrede is... Dit dus al voordat ik die Awater opensloeg, en voor het overlijdensbericht van deze week.

Nabij Noordwijkerhout

Nabij Noordwijkerhout stonden we even stil
Het was de wind, die zorgde nog voor wat beweging.

Hm... had filmpje moeten zijn. Gaan we nog eens overdoen.

Hit Car

Kijk naar een foto van Jan van Mersbergen, meen een autobaan te herkennen, een mini-autobaan, een speelgoedversie ervan, zeg maar. Met aan weerszijden hoge randen zodat de autootjes er met grote snelheid doorheen kunnen schieten, en denk: 'Hit Car!' en 'Faller'. Twee woorden waarvan ik niet zeker weet of ze in dit verband bij elkaar horen maar door een vage indruk van een racebaan voor autootjes zie ik opeens mijn eigen speelgoed Hit Car-baan weer voor me, de scherpe bochten, de looping, de autootjes, het ding waarmee je de autootjes wegschoot. Hit Car (van Faller?). Het fotootje van Jan bleek wat nader bekeken niets met speelgoed te maken te hebben. Het was meer een soort jukebox, een mechanische muziekkast. Met om die kast een houten lijst (de baan) die overgaat in een ronding, een halve cirkel, die qua verhoudingen overeenstemming vertoont met wat ik ooit aan parcours aanlegde. Maar goed, iets hoeft niet bijna hetzelfde te zijn om een associatie op te roepen, om het geheugen in werking te zetten, om een onverwachte vondst te doen. Hit Car, ik wist niet dat ik dat nog in mijn hoofd had.

Stilte

Was in een stad, en tussen zeven en acht moest ik besluiten: nu naar station en twee minuten stilte in rijdende trein of op zoek naar plaats van samenkomst in die stad. Zag veel mensen lopen, veel dezelfde kant op, richting pleinen met terrassen. Zocht tussen die gezichten iemand die ik zou aanspreken, zou vragen waar het plein was, de plek waar men hier bijeenkwam om te herdenken, om stil te zijn. Die vraag stelde ik op zeker moment ook. Een man van een jaar of 55: "Bijeenkomen, herdenken, stil zijn... even zien hoor... wat bedoelt u eigenlijk precies?" "Dodenherdenking, in elke stad is er wel een plek waar mensen dan bijeenkomen..." Ik zag nog geen licht gaan branden. "4 mei, de twee minuten stilte..." "O.... wacht, dat is op het xxx (het grootste plein in die stad, met zeer veel terrassen) en ook op het xxx-plein. Ik bedankte de man vriendelijk. Ik was net over dat laatste, een stuk kleiner plein gewandeld. Aangename sfeer, maar een en al tafel en stoel, en mensen die zaten te eten. Geen plek waar je over twintig minuten een herdenking zou verwachten. Ben er toch maar heen gelopen, voorbij de restaurants op een van de hoeken stond een oud kerkgebouw. Daaromheen gegaan, niets. Vijfhonderd meter verder zag ik een taxi stilstaan, raampje open. Ik keek op mijn horloge, vijf voor acht, en hij liep wat voor. Uiteindelijk heb ik zelf midden op een brug stilgestaan. Op zeker moment kon ik ook klokken horen. Ze leken het hele uur te slaan. Heb nog even gewacht. Toen doorgelopen, naar het station. Mijn bezoek aan deze stad zat erop.